Vergeling van textiel – phenolic yellowing

 

Sommige textielsoorten zijn gevoelig voor ‘phenolic yellowing’ (fenolische vergeling), vooral in de lichtere kleuren. Het is bovendien niet de enige verkleuringsrisico. Via goede afspraken is dit te voorkomen…vergeling van witte broek

Vergeling van textiel treedt op doordat er een reactie plaatsvindt. Er zijn diverse soorten vergeling en andere verkleuring. Het kan op diverse momenten ontstaan: gedurende het productieproces, bij opslag en gebruik van het kledingstuk. En het kan verschillende oorzaken hebben.

Vaak gaat vergeling om een reactie met fenolen, in het Engels ‘phenolic yellowing’ of ‘gas fading by NO2’ genoemd. Deze fenolen komen in verpakkingsmaterialen voor. Onder bepaalde omstandigheden zorgt contact met het textiel voor vergeling. Als vergeling vroegtijdig ontdekt wordt, kan het proces nog teruggedraaid worden.

Welke textiel kan vergelen
In principe kan in elke (kleur) textiel een reactie plaatsvinden, maar het is vooral zichtbaar in de zeer lichte kleuren, dus wit en pastel. In de donkerdere kleuren zie je hooguit de kleur iets matter worden.

Andere soorten vergeling van textiel
* vergeling door (versnelde) veroudering van vezels, bijvoorbeeld door langdurige blootstelling aan hitte of licht, of soms door het mengen van bepaalde vezels met elkaar
* vergeling door industriële toevoegingen zoals wasverzachters, smeeroliën, harsen, fluorescerend (optisch) witmaker, of zouten
* vergeling door ozon (bij denim), zwaveldioxide of andere elementen (vervuiling) in de lucht
* vergeling door verontreinigingen veroorzaakt door de consument (zweet, parfums, lotions, medicijnen, wasmiddelen, wasverzachters, stijfsel, etc.)

Waar en wanneer gebeurt het
‘Phenolic yellowing’ komt het meest voor bij de opslag van stof of kleding.

Plastic verpakkingsmateriaal kan BHT (butylated hydroxy toluene) bevatten, een antioxidant dat veroudering van het plastic tegengaat. Dit BHT kan op de stof overgaan. Ook vanuit kartonnen dozen kan een fenol(afgeleide) op de textiel belanden. Het reageert met de stikstofoxide (NOx) in de lucht en vormt nitrobenzenen of quinone (of chinone), een gele chemische stof.

Het proces heeft basische (dus niet-zure) omstandigheden nodig. Oorzaken van een basisch milieu bij lichtgekleurde stoffen zijn resten van chemicaliën die gebruikt worden voor het bleken en verven en niet voldoende zijn geneutraliseerd.

vergeelde witte broek

Meer over ‘fenol’
Zie bv. Wikipedia: http://nl.wikipedia.org/wiki/Fenol. En voor meer technische informatie: Toxic Substances Portal

Wat doe je eraan
Bijvoorbeeld:
* zorg voor de juiste zuurgraad van de stof: gebruik zure finishes i.p.v. basische en/of pas na basische behandelingen een zure nabehandeling toe
* vermijd vluchtige anti-oxidanten in verpakkingsmateriaal dat in contact komt met de goederen
* gebruik fenolvrije kartonnen dozen
* minimaliseer de hoeveelheid stikstofoxide in de opslagruimte
* verder:
Er zijn testen die de kans op vergeling van stoffen voorspellen. Zet deze in je inkoopspecificaties, zoals in je materiaaleisen. Al heel lang bestaat de zogenaamde ‘Courtaulds method’, een dure methode. Sinds 2007 is er een andere methode die gestandaardiseerd is in een internationale norm. Handig. Zorg daarbij dat je een haalbare of ‘handelsgebruikelijke’ vereiste waarde hanteert.

===================================================

Q&A Quality Assistance kan ook bij dit onderwerp ondersteunen.

Voor meer informatie neem contact op met Chris Koeleman, per e-mail (c.koeleman@quality-assistance.nl)  of telefonisch: 06 – 443 98 216. Het kan eventueel ook via Linkedin.

Feedback op dit artikel is welkom. Heb je er een mening over, is er iets onduidelijk, of zie je een fout, geef het aan.

http://www.atsdr.cdc.gov/substances/toxsubstance.asp?toxid=27

Leave a Reply