Tricot en denim opwaarderen? – Bio-polishing!

Een enzymbehandeling kan het uiterlijk en aanvoelen van katoenen artikelen behoorlijk verbeteren. In het bijzonder zogenaamde cellulase enzymen. Pluizigheid vermindert en de stof wordt soepeler.

Bio-polishing
Bio-polishing of ‘Bio-finishing’ is het behandelen van katoenen garens of stoffen met cellulases, enzymen die de pluisjes ‘wegvreten’ en daarmee zorgen voor gladde, glanzende oppervlaktes. Naast katoen kan dit voor andere plantaardige materialen (materialen bestaande uit cellulose) gebruikt worden. Lyocell is daar een goed voorbeeld van.

Natuurlijk
Enzymen zijn grote eiwit- of proteïnemoleculen, geproduceerd door levende wezens; bacteriën in dit geval. Deze moleculen zijn ‘katalysatoren’, ofwel reactieversnellers. Eindigt een woord op -ase, is de kans groot dat het om een enzym gaat.

Processen
De natuurlijke enzymen werken heel specifiek voor bepaalde doeleinden, veel gerichter dan de enzymen die we tot nu toe kunstmatig kunnen maken. We bv. gebruiken cellulase-enzymen om de pluizigheid van katoenen garens en stoffen te behandelen en jeans op milieuvriendelijke wijze te ‘stone-washen’ (‘bio-stoning’). En we gebruiken bv. amylases om stijfsel na het weven uit de stof te halen; dit heet ‘ontsterken’ of ‘de-sizing’. De ‘bijwerkingen’ zijn hierbij minimaal doordat ze zo gericht werken.

Oppervlaktebehandeling
De cellulases zijn in het bijzonder geschikt voor behandeling aan de buitenkant van de stof, doordat het grote moleculen zijn, waardoor ze niet gemakkelijk voorbij het oppervlak komen.

Voordelen van bio-polishing
Minder harigheid en pluisbolletjes (pilling), gladder uiterlijk en zachter aanvoelen, vooral bij gebreide artikelen. Ook is het een goede voorbehandeling voor het printen van de stof.

bio polish enzymbehandeling
links zonder, rechts met behandeling

Verder is het een milieuvriendelijk middel. De enzymen worden op natuurlijke wijze geproduceerd, maken het gebruik van diverse schadelijke chemicaliën overbodig en ze zijn biologisch afbreekbaar. De enige kanttekening die je erbij zou kunnen plaatsen: de bacteriën die de enzymen produceren worden genetische gemanipuleerd. De risico’s hiervan zijn namelijk zijn niet altijd even duidelijk en de meningen zijn hierover nog erg verdeeld.

Kostenfactor? – Is kleding met enzymbehandeling duurder?
Dat hangt er vanaf. Als het een extra behandeling is om een goed artikel nog beter te maken, yes, maar het wordt dan in principe ook wel meer waard. En zo geeft deze behandeling je natuurlijk ook de mogelijkheid om van laagwaardige materialen toch een redelijk hoogwaardig product te maken. Dus als je het zo bekijkt…

Risico’s
Er kan ‘vezelvervuiling’ optreden, dus na de behandeling moet het vezelafval (de vezelstof) grondig verwijderd worden. Ook is het proces heel moeilijk constant te houden, waardoor het effect per keer ietsjes kan verschillen. Verder kan de stof teveel verzwakken, waardoor het bv. te snel scheurt. Als de werking van de enzymen niet op tijd gestopt wordt, kan het doek zelfs sterk aangetast worden. Dus het proces vereist wel enig vakmanschap, zou je kunnen concluderen.

Gewichtsverlies
Aangezien de behandeling per definitie betekent dat er delen van vezels verdwijnen, is het ook altijd enig gewichtsverlies. Een klein sterkteverlies is hier ook altijd het logische gevolg van. Zolang dat in de hand gehouden wordt, hoeft dit geen probleem te zijn.

De werking stoppen
Cellulases zijn o.a. gevoelig voor temperatuur en zuurgraad. Zo wordt 20 minuten verhitting tot 80 graden Celcius toegepast, of verhoging van de pH-waarde tot 11 à 12.

Waar nog meer
Er zijn verschillende enzymen, zelfs verschillende cellulase-enzymen. Enzymen worden in de textielindustrie bv. ook gebruikt als vervanging van bleekmiddel, of als wasmiddel voor wol (‘scouring’). Ook in de huishoudwasmiddelen wordt het gebruikt. Bij een bepaalde temperatuur worden ze actief. Lees dus goed op de verpakking welke temperatuur het nodig heeft voor een optimale werking. Enzymen zijn daarin vaak toegevoegd voor het oplossen van vuil en mogelijk andere enzymen voor kleurbehoud (pluisvermindering).

Leave a Reply