Gemerceriseerde wol?

Wel eens gehoord van gemerceriseerde wol? Misschien wel, maar wol kun je eigenlijk niet merceriseren!

sweater - jumper mercerized wool

sweater - jumper mercerized wool

sweater - jumper mercerized wool

sweater - jumper mercerized wool

sweater - jumper mercerized wool

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Je kent vast wel gemerceriseerde katoen. De originele werkwijze is een behandeling van katoenen draad of doek met natronloog (NaOH), waarbij het doek of de draad onder spanning gezet wordt. Het is in de 19e eeuw ontwikkeld door John Mercer en H. A. Lowe (bron: Wikipedia). De eigenschappen van de vezel veranderen door opzwelling. Dit is te zien inde bijgaande plaatjes van de vezel en het verschil in dwarsdoorsnede voor en na merceriseren. 

dwarsdoorsnede katoenkopie

lengteaanzicht katoenkopie

 


 

 

Voordelen van gemerceriseerde katoen zijn: mooiere glans en betere opname van kleurstoffen. Er wordt ook wel beweerd dat het sterker is. Het wordt daarom ook veel toegepast in de betere, mooiere  shirts en jeans. Hieronder gemerceriseerd garen met mooie glans: 

gemerceriseerd katoen garen op kloskopie

 

 


 

 

 

 

Is gemerceriseerde wol nu op dezelfde manier behandeld? Nou nee. Wol zou deze behandeling met natronloog niet doorstaan.

Waarom heet heet het dan gemerceriseerde wol? Waarschijnlijk simpelweg omdat het verbeterde eigenschappen heeft ten opzichte van niet behandelde wol.

Zoals je waarschijnlijk weet is wol nogal krimpgevoelig (door het vervilten) en kan wol ook wel een wat stug zijn en kriebelen. Hoe fijner de wolsoort hoe beter het aanvoelt, zou je in het algemeen  kunnen zeggen. Wasbaarheid is voor elke wolsoort wel een punt vanwege de schubstructuur van de vezels (haren van schapen of andere dieren, zoals het angora konijn, de kasjmier geit, de yak, etc.). Hoe de schubben in elkaar kunnen grijpen, zie je hier:

vervilting wol kopie

 

 

Er zijn behandelingen om wol beter wasbaar en glanzender te maken en prettiger aan te laten voelen. Er is bijvoorbeeld een chemische behandeling (vaak iets met een chloorsamenstelling) waardoor de punten van de schubben worden verwijderd en de wol dus minder snel in elkaar haakt en het kledingstuk beter wasbaar wordt. En er is een behandeling die een dun (siliconen)laagje over de schubben legt, waardoor de vezels ook gladder worden en dus prettiger zullen aanvoelen, meer glans hebben en minder krimpen. Houdt er dan overigens wel rekening mee dat dit er na een aantal keer wassen weer vanaf kan raken.

Beide behandelingen hebben niets met het originele merceriseren te maken en je zou het zelfs als onrechtmatig gebruik van de term kunnen zien, maar in ieder geval heeft de behandeling wel een positief effect op comfort en wasbaarheid van het artikel…

 

 

 

Mocht je opmerkingen of aanvullingen hierover hebben, hoor ik het graag.

Chris Koeleman, Q&A Quality Assistance, 06-44398216

Leave a Reply